RESTAURATIE

Cultuur- en bouwtechnische verkenning van sluizen en duikers




In 2011 werd door het waterschap Scheldestromen besloten tot het vervangen van een veertigtal duikers en sluizen in het gebied ten zuiden van Goes. Eén van de medewerkers van het waterschap maakte intern aanhangig dat daarbij soms eeuwenoude bouwwerken letterlijk van de kaart geveegd werden zonder daarbij rekenschap te geven van eventueel aanwezige cultuurhistorische waarden. Zijn noodkreet vond binnen het bestuur gehoor en vormde de opmaat voor een uitvoering onderzoek naar alle oude duikers en sluizen in de gehele provincie Zeeland, die wij in de periode 2013-2015 uitvoerden en op basis waarvan sindsdien diverse oude civieltechnische kunstwerken zijn gerestaureerd om ze voor de toekomst te behouden.

Bij het onderzoek werden allereerst alle 175 bij het waterschap bekende oude sluizen en duikers bezocht en onderzocht op bouwtechnische schade en bouwhistorische kwaliteit. Ook werd een globale kostenraming voor technisch herstel opgesteld en werd een deskstudie gedaan naar de bouwgeschiedenis, voornamelijk op basis van historisch kaartmateriaal. Al snel bleek dat er nog veel meer oude bouwwerken waren dan vooraf aangenomen, waardoor uiteindelijk 350 sluizen en duikers werden onderzocht.

In een vervolgopdracht werd voor het waterschap daarna een visie opgesteld voor de omgang met oude, maar veelal niet als monument beschermde duikers en sluizen. Op basis hiervan werd een selectie gemaakt van sluizen en duikers die behouden zouden moeten worden om recht te doen aan de rijke traditie van de sluisbouw in het waterschap. Scheldestromen voegde daarna de daad bij het woord en stelde budget beschikbaar voor de restauratie van een eerste groep bouwwerken. In de periode 2017-2021 werden met dit budget al tien sluizen gerestaureerd. De restauratie van de Beaufortsluis, waarvoor wij de plannen opstelden, werd in 2019 bekroond als winnaar van de Sluizenprijs van de Nederlandse Sluizenstichting.

© 2021 Bureau Polderman.